|
++++++++++++++
P E R S B E R I C H
T
++++++++++++++
Op 18 december: GROOTSCHEEPSE
BILDERDIJKHERDENKING IN HAARLEM
Piet Gerbrandy houdt eerste
Bilderdijk-Lezing
HAARLEM In het Bilderdijkjubeljaar
2006 viert Stichting Bilderdijk Haarlem Bilderdijks 250ste geboortedag en
herdenkt zijn 175ste sterfdag. Met het houden van een Bilderdijk-lezing op
maandag 18 december en de uitgave van een bibliofiele Bilderdijk-kist die in 18
x 31 centimeters precies zo breed en lang is als het sterfjaar van Willem
Bilderdijk (1831) zal de grote 19e eeuwse dichter Willem Bilderdijk worden
herdacht. De lezing vindt plaats in de Haarlemse St. Bavokerk waar de bard van
ruim driehonderdduizend versregels begraven ligt. De vormgevers- en
tekstredactie van het met de hand getimmerde en gezaagde herdenkingskistje is in
handen van de Haarlemse poëzieuitgeverij De Zingende Zaag, die bekend staat om
zijn gedurfde en meest originele vormgeving.
De Bilderdijklezing 2006 zal
worden gehouden door Piet Gerbrandy, dichter, classicus en literair criticus.
Deze draagt de titel Een leven vol sukkelingen, het levenslange sterfbed van
Willem Bilderdijk.
De Bilderdijk-kist
bevat naast gedichten en essays allerlei opmerkelijke Bilderdijkiana, zoals een
dichterlijk DNA-Paspoort, een instructie om van een grafkist een Camera Obscura
of fototoestel te maken, een hedendaags recept en kruiden tegen gonzingen en
hoofdpijn (waar Bilderdijk erge last van had) en een zogenaamd
Bilderdijk-Idool, een porseleinen schoteltje met daarop zijn door Bilderdijk
zelf geschilderde rechteroog. Van literair-historische waarde is de publicatie
van een nog niet eerder gepubliceerde Elegie op Bilderdijk van Nicolaas
Beets. Het tot nu toe onopgemerkte manuscript werd enige tijd geleden ontdekt
door dichter en letterkundige Peter van Zonneveld. Ter gelegenheid van de 175ste
sterfdag verschijnt deze lofzang op Bilderdijk in deze herdenkingskist voor het
eerst.
Om het nationale karakter van deze
Bilderdijk-viering te benadrukken zullen behalve de Haarlemse dichter George
Moormann ook Peter van Zonneveld uit Bilderdijks geliefde Leiden en Adriaan
Jaeggi uit Bilderdijks geboorteplaats Amsterdam gedichten ten gehore brengen. De
plechtigheid wordt afgesloten met een kranslegging bij het graf van Bilderdijk.
De Bilderdijk-lezing wordt met ingang van dit
jaar iedere twee jaar gehouden in de St. Bavokerk en draagt vanaf 2008 een
algemeen-cultureel karakter. Het initiatief van Haarlems stadsdichter George
Moormann wordt ondersteund door onder andere P.C. Hooftprijswinnaar 2005
Frédéric Bastet, dichter en romancier Kester Freriks, tekenaar en ontwerper
Joost Swarte en letterkundige Peter van Zonneveld.
Noot voor de redactie
Voor meer informatie en beeldmateriaal
kunt u contact opnemen met het secretariaat van de Stichting Bilderdijk Haarlem:
023-5329508; Ruud Douma
Inlichtingen concept/redactie/vormgeving:
George Moormann en Hendrik Flinterman
 bilderdijk.org
1831 † - 2006
Van harte welkom op de officiële
webstek van de Stichting Bilderdijk Haarlem
Dit jaar is het 175 jaar geleden dat te Haarlem
Willem Bilderdijk zijn laatste adem uitblies. Op initiatief van de Haarlemse
stadsdichter George Moormann wordt deze sterfdag herdacht met tal van bijzondere
drukwerkjes (waaronder een niet eerder gepubliceerd gedicht van Nicolaas Beets
over Bilderdijk) een Bilderdijklezing (door Piet Gerbrandy) en een plechtigheid
in de Gravenzaal en de Grote Kerk of St. Bavo waar deze ‘grote ongenietbare’
begraven ligt. Op de sterfdag van alleskunner Bilderdijk zullen er, in
aanwezigheid van stadsbestuur en genodigden, bloemen worden neergelegd bij
dichters stoffelijk overschot. Op bilderdijk.org houden wij u op de hoogte van
activiteiten die worden georganiseerd in Bilderdijks jubeljaar: Leiden viert in
2006 zijn 250ste geboortedag en Haarlem herdenkt op maandag 18 december 2006 Bilderdijks 175ste
sterfdag.
Stichting
Bilderdijk Haarlem
De Stichting Bilderdijk Haarlem, genoemd naar de dichter, jurist,
medicus, classicus, arabist, tekenaar, taalkundige, theoloog en bouwkundige
Willem Bilderdijk (1756-1831) is een initiatief van George Moormann stadsdichter
van de gemeente Haarlem. Voornaamste activiteit is de organisatie van de
jaarlijkse Bilderdijk-lezing. Tevens is zij verantwoordelijk voor de
Bilderdijkherdenking op 18 december 2006 te Haarlem.
Nationaal Comité van Aanbeveling
Het Comité van Aanbeveling bestaat uit schrijvers,
kunstenaars, journalisten en bestuurders. Zij steunen de Stichting Bilderdijk
Haarlem in haar streven een jaarlijkse Bilderdijk-lezing te organiseren en de
herdenkingssteen uit 1885 in de voorgevel van het sterfhuis van Bilderdijk aan
de Grote Markt 11 te Haarlem te restaureren. De eerste Bilderdijk-lezing zal
plaats hebben op maandag 18 december 2006, de 175e sterfdag van
Willem Bilderdijk.
Frédéric Bastet, dichter, romanschrijver, biograaf, essayist en archeoloog
Kester Freriks, dichter, romanschrijver, biograaf en journalist
S.G.A. (Steef) Kaatee, Vrienden van de Grote Kerk
George Moormann, dichter, letterkundige en boekenmaker
Henk Michels, Stichting Geveltekens Vereniging Haerlem
Ariëtte Skolnik, Stadsbibliotheek Haarlem
Joost Swarte, ontwerper
Peter van Zonneveld, dichter en letterkundige
In voorbereiding
Verschillende uitgaven ter gelegenheid
van Bilderdijks 175 ste
sterfdag:
¶ Nicolaas Beets, Gedicht over Bilderdijk, bezorgd door Peter van
Zonneveld, Haarlem 2006
¶ Piet Gerbrandy, Tekst Eerste Bilderdijk-lezing, Haarlem 2006
¶ Rick Honings, Een orang-oetan in Haarlem, Haarlem 2006
¶ George Moormann red., Haarlemmer lucht, doos met relieken van en
herinneringen aan Bilderdijk,
o.a. met een opiumrecept en een haarlok van de dichter, Haarlem
2006
¶ Cees van Steijnen, Tegen migraine, voor inspiratie, Haarlem 2006
¶ Peter van Zonneveld, Brinkmanns Passage, Haarlem 2006
pdf-versie
Eindelijk bloemen op het graf van onze enige geniale idioot
8 september 2006 (pagina
21)
Arjan Peters
Niets ten nadele van Leiden, dat altijd paraat heeft gestaan
als er weer een Bilderdijk-herdenking aan zat te komen. Zo was het gisteren de
250ste geboortedag van onze grote romantische dichter (1756-1831), en daarom is
er een bibliografie verschenen, en werd een tentoonstelling geopend. Zo hoort
dat, in de stad waar de poëet zich in 1781 inschreef als rechtenstudent, en waar
hij na tal van omzwervingen in 1817 terugkeerde om privé-colleges geschiedenis
te geven.
Natuurlijk is Leiden die eer gegund. Maar nu wil Haarlem
ook. Want iedereen is vergeten, aldus Haarlems stadsdichter George Moormann, dat
Bilderdijk de laatste vier jaar van zijn leven aldaar heeft doorgebracht, na de
dood van zijn tweede vrouw hevig verlangend naar de dood, die hem op 18 december
1831 kwam halen. Dit jaar precies 175 jaar geleden.
Nu kan Haarlem iets terugdoen voor die wonderlijke inwoner, die behalve
dichter onder meer ook tekenaar was, jurist, medicus, classicus, arabist,
taalkundige, theoloog en bouwkundige. Moormann: ‘Zijn sterfhuis bevindt zich op
de
Grote Markt 11, en dat wordt als winkelcentrum c.q. doorgangshuis gebruikt.
Hij krijgt dus veel bezoek, maar dat komt niet voor hem. In 1885 is er een grote
herdenkingssteen in de gevel gemetseld. Die is door de Haarlemse slagregens en
de wind die Bilderdijk zo vreselijk vond, onleesbaar geworden.’
Werk aan de winkel. Moormann start een inzamelingsactie om de plaquette
weer leesbaar te maken, en denkt aan een stadswandeling: ‘Bilderdijk heeft hier
op drie adressen gewoond. Eerst in de Damstraat – dat huis bestaat niet meer –
toen op de Bakenessergracht, en ten slotte in dat huis boven de huidige
Brinkmann Passage. In de zeventig, der dagen zat, altijd klagend – zoals een
romanticus betaamt, al had hij daar ook recht toe, sinds hij vanaf zijn zesde
met een slepend linkerbeen zat –, weduwnaar, al zijn kinderen op een na
gestorven, verkerend in nevelen van opium die hem visioenen en geesten
voortoverde, heeft hij toch nog gedicht en aan vertalingen gewerkt.
‘Je kent ‘Uitvaart’ wel, dat hij heeft geschreven met zicht op de St.
Bavo: Befloerste trom/ Noch rouwgebrom/ Ga romm’lende om/ Voor mijn gebeente.
Welnu, in diezelfde kerk ligt hij begraven. Omdat een predikant die het graf in
de kerk voor zichzelf had gereserveerd, zijn rustplaats uit eerbied afstond aan
de onsterfelijke bard. Tot die oplossing was gevonden, stond het lijk al vijf
dagen boven de grond. Bij de begrafenis waren alleen wat vrienden aanwezig.’
Daar zal op maandag 18 december 2006 zeker aan worden gerefereerd, als
er een herdenkingsplechtigheid in de St. Bavo plaatsvindt. Uiteraard mag de
nieuwe burgemeester Schneiders niet ontbreken. Moormann: ‘Ik heb hem laatst al
aangesproken op die gevelsteen. Weet u wat daar staat, vroeg ik hem. Dat wist
hij niet. En hij keek daar zeer schuldig bij! Maar Haarlem is niet zo trots op
haar schrijvers en kunstenaars dat er dan niet ook direct iets gebeurt. De
inzamelingsactie is een particulier initiatief.’
Op 18 december zal tijdens de romm’lende omgang een krans worden gelegd
bij Bilderdijks graf. Hoogste tijd, zegt Moormann, nu ‘overal allerlei halve
idioten maar beelden en toespraken krijgen, en onze enige geniale hele idioot
wordt overgeslagen.’
Copyright: Peters, A.
Tentoonstelling 'Ô bloem der steden'. Bilderdijk en Leiden
De 250ste geboortedag van Willem
Bilderdijk op 7 september 2006 wordt herdacht met een tentoonstelling in de
Universiteitsbibliotheek Leiden, die te zien is van 7 september tot en met 27
november 2006.
Op 7 september 2006 is het 250 jaar geleden
dat dichter Willem Bilderdijk werd geboren aan de Westermarkt te Amsterdam. In
1776 tekende zich voor het eerst zijn dichttalent af. Het Leidse
dichtgenootschap Kunst wordt door Arbeid Verkreegen bekroonde zijn vers over de
‘Invloed van de dichtkunst op het staetsbestuur’ met de gouden medaille. In 1780
kon hij, beginnen aan zijn studie rechten te Leiden. Twee jaar later rondde hij
deze studie met succes af en vestigde hij zich als advocaat te Den Haag. In 1781
zag zijn eerste zelfstandige publicatie getiteld ’Mijn Verlustiging’, een bundel
met licht erotische verzen, het licht.
Bilderdijk, een van de merkwaardigste figuren
uit onze cultuurgeschiedenis, heeft altijd veel van de universiteitsstad Leiden
gehouden. Hij publiceerde dan ook met enige regelmaat over deze stad. Sprekende
titels zoals: De Leydsche weezen aan de burgerij, Leydens ramp (over de
ontploffing van het kruitschip in 1807, waardoor Bilderdijks woonhuis
onbewoonbaar werd en de hoogleraren Luzac en Kluit het leven verloren) en
Afscheid aan Leyden. Bilderdijk werd in Leiden voor het eerst als dichter
gewaardeerd, hier bracht hij een gelukkige studententijd door. Toen hij na een
jarenlange ballingschap terugkeerde naar het vaderland, ging hij in Leiden
wonen.
De blijvende betekenis van Bilderdijk voor de
Nederlandse cultuur ligt vooral in zijn werk als privaatdocent vaderlandse
geschiedenis in Leiden. Hier verzamelde hij een groep jonge mannen om zich heen
die later belangrijk zijn geweest in het zogenoemde Het Réveil, Tot de personen
die zijn privaatcolleges bezochten behoorden onder meer: Isaäc da Costa, Willem
en Dirk van Hogendorp en Guillaume Groen van Prinsterer.
De tentoonstelling geeft een bijzonder beeld
van de veelzijdige Bilderdijk. Er worden boeken, brieven, tekeningen, prenten,
portretten en zelfs een haarlok van de dichter tentoongesteld.
De tentoonstelling is te bezichtigen in de
Tielehal van de Universiteitsbibliotheek Leiden, Witte Singel 27, tijdens de
openingsuren van de bibliotheek.
Catalogus
Een begeleidende catalogus geschreven door Peter van Zonneveld en Rick Honings
verschijnt in de reeks Kleine publicaties van de Universiteitsbibliotheek Leiden
en kost € 15,00. De catalogus is te koop bij de receptie van de
Universiteitsbibliotheek, Witte Singel 27, 2311 BG Leiden, telefoon 071-5272800
of te bestellen via e-mail:
ommen@library.leidenuniv.nl
Meer informatie:
George Moormann
stadsdichter@dezingendezaag.com
Uitgeverij De Zingende Zaag
http://dezingendezaag.com
Kasper van Ommen (ommen@library.leidenuniv.nl) |
